Coğrafya

Şanlıurfa, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin orta kısmında, Mezopotamya Ovası’nın kuzeyinde yer alır.
Doğusunda Mardin, batısında Gaziantep, kuzeyinde Adıyaman, güneyinde Suriye bulunur.
Harran Ovası, verimli topraklarıyla Türkiye’nin en önemli tarım alanlarından biridir.
İklim yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır.

Nüfus

Şanlıurfa’nın nüfusu 2 milyona yaklaşmaktadır.
Nüfusun önemli bir bölümü merkez ilçeler olan Haliliye, Eyyübiye ve Karaköprü’de yoğunlaşır.
Göçlerle birlikte demografik yapı çeşitlilik kazanmıştır; Arap, Kürt ve Türk toplulukları bir arada yaşar.

Tarihçe

Şanlıurfa, insanlık tarihinin en eski yerleşimlerinden biridir.
M.Ö. 10.000’lere tarihlenen Göbeklitepe, bilinen en eski tapınak kompleksi olarak dünya tarihini değiştirmiştir.
Şehir, Asurlular, Babilliler, Persler, Romalılar ve Bizanslılar döneminde önemli bir merkez olmuştur.
İslam tarihinde de önemli bir yere sahip olan Urfa, 1516’da Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.
Kurtuluş Savaşı’ndaki kahramanlıkları nedeniyle 1984’te “Şanlı” unvanını almıştır.

Kültür

Şanlıurfa, müzik ve mutfak kültürüyle ünlüdür.
Urfa Sıra Geceleri geleneği, kentin en bilinen kültürel etkinliklerindendir.
Mutfağı; çiğ köfte, lahmacun, kebap çeşitleri, acı isot biberi ve tatlılarıyla (kadayıf, şıllık tatlısı) tanınır.
Geleneksel el sanatları arasında bakırcılık, ahşap oymacılığı ve kumaş dokumacılığı yer alır.

Örf ve Adetler

Urfa halkı, misafirperverliği ve dini hassasiyetleriyle bilinir.
Düğünlerde davul-zurna eşliğinde halay çekilir; sıra gecelerinde müzik, sohbet ve ikram bir aradadır.
Bayramlarda toplu ziyaretler ve geleneksel yemekler öne çıkar.
Harran köylerinde kerpiç ev kültürü hâlâ sürdürülmektedir.

Kamu Kurumları

• Şanlıurfa Valiliği: İl yönetim merkezi.
• Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi: Yerel hizmetlerden sorumlu kurum.
• İl Emniyet Müdürlüğü: Asayiş ve güvenlik hizmetleri.
• Tapu ve Kadastro Müdürlükleri: Taşınmaz işlemleri.
• Göç İdaresi: Yabancıların kayıt ve izin süreçleri.
• Vergi Daireleri: İlçelere göre teşkilatlanmıştır.

Önemli Yapılar ve Mimari

Şanlıurfa’da Balıklıgöl, Halil-ür Rahman Camii, Rızvaniye Camii,
Harran’daki konik kubbeli evler, Göbeklitepe Tapınakları ve Ulu Camii en önemli yapılar arasında yer alır.
Ayrıca Urfa Kalesi ve tarihi hanlar da kentin simgesel mimari eserlerindendir.

Turizm ve Ören Yerleri

Göbeklitepe, Balıklıgöl, Harran Ovası, Halfeti (Batık Şehir), Soğmatar Antik Kenti ve Şuayb Şehri; Şanlıurfa’nın en çok ziyaret edilen turizm merkezleridir.
Ayrıca sıra geceleri, gastronomi turizmi ve dini ziyaretler şehre gelen ziyaretçiler için cazip unsurlardır.

Ulaşım

Şanlıurfa, GAP’ın merkez illerinden biridir.
Şanlıurfa GAP Havalimanı, iç hat uçuşlarının yanı sıra bazı dış hat uçuşlarına da açıktır.
Karayolu bağlantıları Diyarbakır, Gaziantep, Mardin ve Adıyaman üzerinden sağlanır.
İl içi ulaşımda otobüs ve minibüs hatları yaygındır.