Coğrafya

Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin orta kesiminde, Dicle Nehri kıyısında yer alır.
Kuzeyde Elazığ ve Bingöl, batıda Şanlıurfa, doğuda Batman ve Muş, güneyde Mardin ile komşudur.
Karasal iklim hâkimdir; yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlı geçer.
Dicle Nehri ve Hevsel Bahçeleri, şehrin en önemli doğal varlıklarıdır.

Nüfus

Diyarbakır’ın nüfusu 1,8 milyona yaklaşmıştır. Nüfusun büyük kısmı merkez ilçeler olan Sur, Kayapınar, Bağlar ve Yenişehir’de yoğunlaşır.
Kent, genç nüfusu ve kültürel çeşitliliği ile öne çıkar; Kürt, Türk, Arap ve Süryani toplulukları bir arada yaşamaktadır.

Tarihçe

Diyarbakır’ın tarihi M.Ö. 3000’lere kadar uzanır. Asurlular, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Araplar şehre hükmetmiştir.
639 yılında İslam ordularınca fethedilen Diyarbakır, Abbasiler, Selçuklular, Artuklular ve Osmanlı dönemlerinde stratejik önemini korumuştur.
UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde yer alan Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri, bu köklü tarihin en önemli kanıtlarındandır.

Kültür

Diyarbakır, halk edebiyatı, müzik, mutfak ve el sanatlarıyla zengin bir kültüre sahiptir.
Dengbêj geleneği, sözlü edebiyatın en güçlü örneklerindendir.
Mutfak kültürü ise ciğer kebabı, kaburga dolması, meftune, içli köfte ve karpuzuyla ünlüdür.
Gümüş işçiliği, telkari ve bakırcılık da Diyarbakır’ın kültürel zenginlikleri arasındadır.

Örf ve Adetler

Toplumsal yaşamda aile ve komşuluk bağları güçlüdür.
Düğünlerde davul-zurna ve halay başroldedir. Bayramlarda büyük sofralar kurulur, dayanışma öne çıkar.
Kış aylarında soba etrafında toplanma, yaz aylarında ise damlarda oturma geleneği sürdürülmektedir.

Kamu Kurumları

• Diyarbakır Valiliği: İl yönetim merkezi.
• Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi: Yerel hizmetlerden sorumlu kurum.
• İl Emniyet Müdürlüğü: Güvenlik ve asayiş hizmetleri.
• Tapu ve Kadastro Müdürlükleri: Taşınmaz kayıt işlemleri.
• Göç İdaresi: Yabancıların kayıt ve izin süreçleri.
• Vergi Daireleri: İlçe bazında teşkilatlanmıştır.

Önemli Yapılar ve Mimari

Diyarbakır’ın en bilinen simgeleri Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri’dir.
Ulu Camii, Hasan Paşa Hanı, Deliller Hanı, Meryem Ana Kilisesi, Dört Ayaklı Minare, Behram Paşa Camii ve İçkale bölgesi, şehrin tarihi dokusunu yansıtır.
Modern dönemde inşa edilen kültür merkezleri ve üniversite kampüsleri, şehrin yeni yüzünü temsil eder.

Turizm ve Ören Yerleri

Diyarbakır; surları, tarihi camileri, kiliseleri ve hanlarıyla turizm açısından büyük öneme sahiptir.
Hevsel Bahçeleri, Malabadi Köprüsü, Eğil ilçesindeki peygamber makamları, Zerzevan Kalesi ve On Gözlü Köprü başlıca turizm noktalarıdır.
Yöresel lezzetleri ve kültürel etkinlikleriyle gastronomi turizmi de gelişmektedir.

Ulaşım

Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu’nun ulaşım merkezlerinden biridir.
Diyarbakır Havalimanı (DIY) iç ve dış hat uçuşlarıyla hizmet verir.
Karayolu ve demiryolu bağlantıları güçlüdür. İl içi ulaşımda otobüs, minibüs ve dolmuşlar yoğun şekilde kullanılır.